Ser Domowy 🧀🧀🧀 Dojrzewał 6 miesięcy.

Ser domowy nie wymaga posiadania wiedzy tajemnej. Zgoda – wielu zasad należy przestrzegać, ale sery robiono już setki i tysiące lat temu, wiec i człowiek współczesny, jeżeli tylko ma chęć, to może tworzyć pyszne domowe sery. Te prostsze, do szybkiego zjedzenia, oraz te dojrzewające, których cena w sklepie potrafi przerazić.

W domowej serowarni nie odtworzymy dzieł mistrzów i serów klasycznych, bo kto zdoła przerobić kilkaset litrów mleka na raz. Możemy jednak z powodzeniem tworzyć sery w danym stylu i wymyślać sery własne – co jest bardzo satysfakcjonujące i do czego bardzo zachęcam.

Składniki: na 10 l mleka (ja ser wykonałem z 23 litrów)

  • 10 litrów mleka krowiego niepasteryzowanego (ale może też być pasteryzowane)
  • 1 g bakterii termofilnych EM lub M
  • 0,5 g suchej podpuszczki serowarskiej
  • 1 g chlorku wapnia (opcjonalnie – jeżeli mleko było pasteryzowane.

Do solanki: woda 820 g sól niejodowana 180 g

Wykonanie:

Na początek uwaga: Ja wykonałem ser z mleka niepasteryzowanego – prosto od rolnika. Oznacza to, że mam wysoką wiarę w jakość jego mleka i czystość udoju. Niemniej mleko niepasteryzowane zawsze zawiera jakieś bakterie, które mogą zakłócić proces, pogorszyć lub poprawić smak i zapach sera. Bardzo często w serze wykonanym z takiego mleka powstaje wiele drobnych, nieregularnych dziurek. Dlatego zaleca się pasteryzacje mleka w 65 st. C przez 30 minut.

Nie każdy ma dostęp do mleka od gospodarza. Uda się ten ser także z wykorzystaniem mleka sklepowego oznaczonego jako „świeże” Do mleka pasteryzowanego należy dodać 1 g suchego chlorku wapnia na 10 l mleka. Uzupełni to niedobory wysypujące w mleku po pasteryzacji.

Mleko pasteryzować lub nie. Ustalić temperaturę na 37 st. C. Rozsypać na jego powierzchni bakterie, a po dwóch minutach wymieszać. Zostawić na 30 minut utrzymując temperaturę. Bakterie namnożą się i lekko obniżą pH mleka. (na tym etapie dodajemy też chlorek wapnia – opcjonalnie).

Podpuszczkę suchą rozrobić w 50 ml przegotowanej i ostudzonej wody, wlać do mleka, wymieszać i na koniec zatrzymać ruch mleka. Tworzą się już wiązania w mleku i ruch by je rozrywał. Po upływie kolejnych 30 minut wytworzy się w mleku skrzep. Cały czas utrzymuję 37 st. C.

Należy go sprawdzić, czy jest mocny, pokroić w pionie 1-2 cm słupki, a potem w kilku płaszczyznach skośnych. Zostawiamy tak zwartość garnka na 10 minut by pokrojony skrzep uwolnił trochę serwatki i się wzmocnił.

Po tym czasie odbieram 1/3 serwatki , a w to miejsce wlewam tyle samo przegotowanej i ostudzonej wody. Ten zabieg uczyni ser łagodniejszym i trochę ostrych nut smakowych dostanie dopiero po miesiącach dojrzewania.

Mieszam serową masę i rozdrabniam przy pomocy miotełki lub noża.

Suszenie ziarna. Polega na powolnym grzaniu zawartości garnka do 45 st. C. Należy to czynić powoli – 1 st. C na 3 minuty. Przez cały czas lekko mieszam. Jak sie trafi jakieś większe ziarno sera – rozdrabniam. Docelowa wielkość ziaren to od małego zmiana grochu do ziarnka ryżu. Po osiągnieciu wskazanej temperatury ponownie pozwalam by ser opadł na dno i odbieram serwatkę.

Prasowanie sera. Przekładam ser wraz z resztą serwatki do wyłożonej chustą formy serowarskiej – ja użyłem takiej (przy 23 litrach mleka) . Serwatka przecieka przez formę i zbiera sie w garnku, w którym forma stoi. Efekt końcowy – pełna forma i poziom serwatki , w której forma stoi jest równy poziomowi sera. To sie nazywa mokra prasa. W ten sposób ziarno ścisłej i dokładniej się w formie układa. Górną powierzchnię sera przykrywam chustą, nakładam tłok i dociskam masą 3-4 kg przez 15 minut.

Kolejne etapy prasowania:

  • obrócić ser w formie i ponownie wstawić do serwatki zwiększając obciążenie o 2-3 kg – 30 minut
  • Prasa sucha – obrócić ser w formie, umieścić formę w zwykłej prasie serowarskiej (już bez serwatki) – docisk około 10-15 kg – czas 1 godzina.
  • obrócić ser w formie, umieścić formę w prasie – docisk około 25 kg – czas 10 godzin.
  • obrócić ser w formie – już bez serowarskiej chusty. Pozwoli to wygładzić powierzchnię sera. Umieścić formę w prasie – docisk około 15-25 kg – czas 1 godzina.

Solenie – przygotować 18 % solankę. Schłodzić ją. Wyjąć ser z formy i zważyć. Solenie odbywa sie w lodówce. Trwa 6 godzin na każdy kg sera. W połowie czasu ser należy w solance obrócić.

Suszenie na skórkę – Po wyjęciu z solanki ser należy umieścić na podkładzie serowarskim w pomieszczeniu o temp 8-12 st. C. Co kilka godzin obracać, aż wytworzy własną żółtą skórkę.

To czas by pomalować ser woskiem lub inną powłoką serowarską. Pozostawiony w dojrzewalni o wilgotności 60-85 % i temperaturze 8-10 st. C oraz często obracany wytrwa długie miesiące. Minimalny czas dojrzewania to 3 miesiące.

Spróbujcie sami. Po 6 miesiącach ser jest już porządnie dojrzały, ale oczywiści mógł dojrzewać dłużej. Zapach bardzo intensywny, a smak lekko ostrawy. Twardy – zwłaszcza przy powierzchni. Trochę więcej plastyczności ma w środku.

Wersja filmowa przepisu jest na YT https://youtu.be/jDneYqxA1l0

Subskrybuj kanał

[wp_ad_camp_1]

    • Emes, 24 listopada, 2025, 1:05 pm

    Odpowiedz

    Czy można taki ser zamiast smarować woskiem, to zapakować próżniowo?

      • Artur, 24 listopada, 2025, 1:10 pm
      • Autor

      Odpowiedz

      Można ale taki ser zachowa pełną wilgotność i nie wytworzy własnej skórki. Nawet jeżeli zapakujemy go po kilku dniach kiedy będzie miał już własną skórkę to potem ona zmięknie. Co innego gdybyśmy zapakowali ser po kilku tygodniach lub miesiącach.

Zostaw odpowiedź